Yangın Söndürücüler Nasıl Çalışır? Yaygın Yapılan Hatalar
Yangın söndürme sistemleri, ortak bir çalışma mantığına sahiptir. Kilitli bir sisteme sahip olan yangın söndürücüler, belli bir basınç altında tutulan söndürme maddelerini içerir. Kontrol altına alınamayan bir yanma olayının, yangına dönüşmemesi adına yangın söndürücüler faaliyete geçer. Kilidi açılan bir yangın söndürücü, basıncın etkisi ile söndürme maddesini püskürtür. Tarama, püskürtme gibi farklı metotlar ile yangın tüpü müdahalesi yapılabilir.
Bununla birlikte, farklı çalışma prensiplerine sahip olan yangın söndürücülerin kullanımı farklı olabilir. Her birinin çalışma mantığı, içeriği ve hangi yangınlar için uygun olduğu konusunda bilgi sahibi olmak gereklidir.
ABC Tipi, Karbondioksitli ve Köpüklü Yangın Söndürücü Nasıl Çalışır?
Yangının sınıfına göre, farklı söndürme teknikleri ön plana çıkar. Bunlar içinde kuru kimyevi tozlu yani ABC tipi, karbondioksitli, köpüklü ve su bazlı söndürücü alternatifleri vardır. Her birinin, yangına müdahale prensibi farklıdır ve farklı yangın türlerine karşı etkililerdir.
- Su bazlı söndürücü: Soğutma yolu ile yangını söndürür. A sınıfı, yani katı madde yangınlarında kullanılır. Elektrikli ve yağ yangınlarında kullanımı tehlikelidir. Su iletken bir madde olduğu için, elektrikli yangınlarda durumun ciddiyetini artırma riski vardır.
- Köpüklü söndürücü: Yanıcı sıvı maddenin üzerine uygulanır. Hava temasını keserek soğutma sağlar, B sınıfı, sıvı yangınlar için uygundur.
- Karbondioksitli söndürücü: Sıkıştırılmış karbondioksit gazı ile uygulama yapılır, oksijenin etkisi azaltılarak yangın önlenir. İletken madde olmaması nedeniyle, elektrikli yangınlar için uygundur.
- Kuru kimyevi toz: ABC tipi yangınlar için uygundur. Püskürtülen basınçlı toz ile yangının oksijen ile teması kesilir ve söndürülür. Buna ek olarak soğutucu etkisi de vardır.
Yangın Söndürücüler Konusunda Yapılan Yaygın Hatalar Nelerdir?
Yangına müdahale edilirken, hem yangın tipi hem de diğer faktörlere göre doğru bir uygulama yapılmalıdır. Yanlış tip bir söndürücü kullanmak veya yanlış bir uygulama, yangını kontrol altına almayı zorlaştırabilir. Yangın söndürme esnasında en çok yapılan hatalar şu şekildedir:
- Doğru söndürücü tipi: Her yangın için, sınıfına uygun bir söndürücü kullanılmalıdır. Örneğin, yağ veya elektrik yangınına karşı su kullanmak alevin büyümesine neden olur.
- Doğru mesafe: Yangının kaynağına, genellikle 1 ile 2 metre mesafeden müdahale etmek uygundur. Uzaktan müdahale, yangını kontrol altına almak için yetersiz olabilir.
- Doğru tüp kullanımı: Yangın tüpünü yan veya ters tutmak, basınç kaybına neden olabileceği için söndürücü maddenin yeterince etkili şekilde püskürtülmemesine neden olur.
- Doğru noktaya müdahale: Yangın tüpü ile, yangının doğrudan kaynağına müdahale etmek gerekir. Aleve müdahale etmek yerine kaynak hedeflenmelidir. Yangın tüpü ile müdahale sürekli değil, belli aralıklarla olmalıdır.
Bu konuların yanı sıra yangın tüpünün basıncının uygun, tam dolu ve bakımlı olması gerekir. Bakımı yapılmamış veya boş tüp, yangına iyi bir şekilde müdahale etmenin önünde engel olabilir.